Out of Africa

Veel plezier met het lezen van het reisverslag van onze reis naar Zuid-Afrika.

Wil je meteen beginnen met lezen? Ga dan naar het eerste deel van het reisverslag. Ben je benieuwd naar de route, klik dan op één van overzichten van de routes in de West Kaap of in Kwazulu-Natal.

Potentiële reizigers naar Zuid-Afrika zullen het lijstje praktische tips kunnen waarderen.

Kudu's in Hluhluwe-Imfolozi National Park

West-Kaap

Onze reis voert eerst twee weken door de West Kaap, langs Kaapstad, Oudtshoorn, Plettenbergbaai en Hermanus. Daarna vliegen we van Kaapstad naar Durban om de laatste week in Kwazulu-Natal te genieten van het warmere klimaat en het wild in Hluhluwe-Imfolozi en St. Lucia.

Kaapstad

Floor en Lotte @ The 12 Apostoles

Nog één dagje rommelen en dan is het zo ver: South-Africa is calling! Om zeven uur vliegen we richting London Heathrow, waar we anderhalf uur hebben om over te stappen. Een beetje krap en hopelijk komt de bagage ook nog mee. Na een nacht half slaap -zoals altijd tijden zo'n lange vlucht- naderen we Cape Town International Airport met op de achtergrond prachtig de Tafelberg in een blakende ochtendzon. Al op weg naar de bagage (die gelukkig de overstap ook heeft gemaakt) zien we Marjolijn wachten in de aankomsthal. Een half uurtje later rijden we in een witte Nissan op weg naar het centrum. De eerste paar bochten zijn wel weer even wennen aan de linkerkant van de weg.

Het appartement heeft een prachtig uitzicht op Green Point Stadium en de baai, maar valt zelf wel tegen: het ruikt muf, is stoffig en er hangt niet eens een toiletrol. Om deze teleurstelling te verwerken, lopen we de Mainstreet op voor een goeie lunch. Direct om de hoek van ons appartement lopen we tegen Mano's aan: een leuk restaurantje met hip publiek. Met een spaghetti Bolognese (Floor) en een hamburger (Lotte) in de buik komt iedereen weer een beetje bij van de trip.

Op de terugweg nog even lang de supermarkt voor toiletpapier en ontbijt voor morgen. Margot gaat met de kids alvast terug naar het appartement. Terwijl ik me vergaap aan de luxe producten in de Spar belt Margot: tijdens onze lunch is het hele appartement geboend. That's more like it!

Om half zes zien we Marjolijn en Gerard bij de Twelve Apostoles Hotel & Spa: tijd voor kadootjes en genieten van het fantastische uitzicht op de in de ruige zee ondergaande zon.

Verjaardag Margot

VerjaardagstaartDe volgende morgen maakt Lotte me wakker voor ontbijt op bed: Margot is jarig! Na het ontbijt rijden we het centrum in voor koffie met taart. Margot heeft een fantastische bakker gevonden: Charly's Bakery. In een creatief beschilderd oud pand staat een stoet dames met veel plezier prachtige taarten en koekjes te versieren. We kiezen voor Lemon Merengue en Double Chocolate Cream Cake. De kinderen hebben een rood roze gebakje (door bietensap!) met een rozenblaadje bovenop.

Charly's Bakery

Nadat we even langs Gerard en Marjolijn's appartement (of eigenlijk ex-appartement) zijn gereden gaan we onze Cell-C SIM kaart activeren. Sinds 2009 vereist de Zuid-Afrikaanse overheid van iedere prépaid beller een ID en verblijfplaats (dat maakt afluisteren wel zo makkelijk). Het winkelcentrum met de telefoonwinkel stikt van de rondhangende mensen en Margot voelt zich niet echt op haar gemak met onze twee blonde dames.

Boulders BeachOp weg terug naar de auto besluiten we 's-middags nog even langs Boulders Beach te rijden, waar je de Afrikaanse pinguins kunt bewonderen. Voor we bij de auto zijn komen we door de Company's Garden, een prachtig park met tropische bomen en een aantal imposante gebouwen, zoals de National Library en Het Tuynhuis, waarin het kantoor van de president is gevestigd. Het park stikt van de hondsbrutrale eekhoorns, die Floor "zóóó schattig" vindt en Lotte "scary as hell".

De route naar Boulders Beach voert langs kleine dorpjes met prozaische namen als Muizenberg (met een prachtig oud stationnetje en een strand met felgekleurde badhokjes zo uit de jaren 50), Kalk Bay en Fish Hoek. Vlak na Simonstad met zijn grote marinehaven ligt Boulders Beach. Het broedseizoen van de pinguins begint in Februari, waardoor er nog de nodig grijze pluizige pinguinjongen te zien waren. De pinguins zijn absoluut niet schuw, eerder nieuwsgierig en de kinderen kunnen ze tot op een meter naderen. Voor hun een hoogtepunt van de dag!

Misty CliffsDe weg terug voert door Table Mountain National Park en het uitzicht over de ruige kust is adembenemend. Vlak na Misty Cliffs staat een hoge vuurtoren in het schitterende avondlicht. Verderop scheren Kitesurfers door de branding. Op weg naar Houtbaai komen we over Chapman's Peak Drive, wat ook zeer de moeite waard is.

Thuis aangekomen zijn we allemaal te moe om nog op zoek te gaan naar een Sushibar. Na een kleine discussie (met senior) gaan we lekker makkelijk nog een hapje eten bij Mano's. Deze keer inclusief een heerlijke Pinotage. Al met al een geslaagdere verjaardag dan vorig jaar.

Een nadere kennismaking

Vandaag staat een nadere kennismaking met Kaapstad op het programma. Na het ontbijt lopen we richting Bo-Kaap, één van de oudste wijken van Kaapstad en het traditionele centrum van de Kaapse moslimgemeenschap (al worden steeds meer van de prachtig gekleurde huizen verkocht aan yuppen of buppen).

Bo-KaapDe weg naar Bo-Kaap is niet erg idyllisch, wat dat betreft lijkt Kaapstad wel wat op Rotterdam: prachtige plekjes, maar je moet ze weten te vinden en ze zijn vaak omgeven door lelijkheid. Op de weg terug even een koffie met Wifi gedronken en bij de Spar inkopen voor de lunch gedaan. Deze supermarkt is totaal niet wat ik me bij een Spar voorstel: super de luxe: verse oesters, sushi, een grote selectie verse kant-en-klaar maaltijden en allerlij exotische producten, zoals sambal uit Nederland.

De kids hadden 's-morgen al overduidelijk laten weten dat wat hen betreft de toeristische verkenning ten einde was: ze wilden spelen in het appartement. Voor mij was dit de eerte kans om even aan de reis blog te schrijven.

Om de belofte van gisteren (sushi) in te lossen, reserveren we bij Beluga. Dit restaurant ligt aan de rand van het V & A Waterfront in één van de oude havengebouwen. De prima kwaliteit sushi is voor 19:00 halve prijs (± 100 ZAR p.p.). Marjolijn en Gerard sluiten bij ons aan, zodat we Gerard nog even zien, voor wij met Marjolijn richting Oudtshoorn vertrekken.

We lopen er via het Waterfront heen. Dit prestigieuze project aan de haven is geïnspireerd door de Dock's in Londen, maar heeft het bruisende gevoel van de World Cup niet helemaal vast kunnen houden. Toch staan er een aantal mooie gebouwen en zien we een aantal zeehonden die nieuwsgierig de haven verkennen. Ook maken we op weg naar Beluga kennis met De Kaapse Dokter, een straffe wind van minstens windkracht 8, die volgens overlevering alle kwade geesten uit je lijf waait. Helaas voelde Lotte zich er niet beter door en bibberend als een rietje komt ze aan bij het restaurant. Dit ongemak werd snel vergeten door een heuse alcoholvrije Piña Colada. Gerard vertelde dat het soms zo hard waait, dat de gemeente touwen spant langs de lantarenpalen, om je aan vast te houden...

Het Tuynhuys: Presidentieel kantoor in Kaapstad

Oudtshoorn

Route 62Naar Oudtshoorn

De volgende morgen vertrekken we vroeg richting Oudtshoorn. We rijden samen met Marjolijn, dus dat wordt een makkelijke rit. We N1 snelweg de stad uit biedt een aanblik op een andere kant van Zuid-Afrika. De townships variëren van blokken met eenvoudige huizen tot ronduit krottenwijken met golfplaat als overheersend bouwmateriaal. Een groot contrast met onze volgende bestemming: Stellenbosch, persoonlijk vernoemd naar VOC commandeur Simon van der Stel en het hart van de Wijnlanden. Stellenbosch huisvest ook de meest prestigieuze universiteit van Zuid-Afrika, waar ook de meeste kopstukken van de Apartheid kun opleiding genoten: een exportproduct om minder trots op te zijn...

Het stadje staat nog vol prachtige Kaaps-Hollandse huizen met hun karakteristieke gevels en spierwit gepleisterde muren. Na een korte stop rijden we over de Helshoogtepas richting Franschhoek. De slingerweg omhoog biedt prachtige uitzichten en ergens langs de weg zien we ook de eerste Baviaan (Bobbejaan in het Afrikaans).

Vanuit Franschhoek rijden we richting de R62, die naar Oudtshoorn gaat. Vlak voor Robertson lunchen we bij de padstal (pad=weg,stal=kraam/winkel), waar ze een prima pie serveren. De R62 - door de Afrikaners liefkozend Route 62 genoemd- loopt door het half-woestijn landschap dat door de Afrikaner "Fynbos" wordt genoemd. Normaal gesproken is het uitzicht langs deze weg fenomenaal, maar met de ruitenwissers op standje nerveus, valt er niet veel te genieten. Aan het eind van de middag arriveren we in Oudtshoorn. Gelukkig heeft Marjolijn verwarming in huis (niet standaard voor Zuid-Afrika).

Witte Swartberge: Uitzicht vanuit Marjolijn's woonkamer

In Oudtshoorn

Synagoge in museumNa de lange rit van gisteren hebben we een relatief laat ontbijt, waarna we wat boodschappen gaan doen. Het regent nog steeds pijpenstelen. Aangezien Oudtshoorn de struisvogelhoofdstad van de wereld is willen we die natuurlijk wel even zien. Helaas is er in de buurt van het dorp geen struisvogel te bekennen, waarschijnlijk een gevolg van de vogelgriep, waar de Afrikaanse boeren ook niet aan blijken te ontkomen en dat een massa geruimde vogels tot gevolg heeft gehad.

's-Middags laat Margot zich verwennen met een massage (het verjaardagskadootje van Gerard en Marjolijn). De kinderen hebben erg behoefte om te spelen en blijven thuis mij Marjolijn, terwijl ik het lokale museum bezoek. Het C.P. Nel museum is gevestigd in een voormalige hogeschool (Hoëre Skool) en geeft naast ruime aandacht aan de struisvogelindustrie ook een grappig beeld van het Oudtshoorn eind 19e eeuw: er is een complete apotheek nagebouwd en een bankfiliaal compleet met Chupp kluis (deze firma doet nu goede zaken met het beveiligen van particuliere huizen).

De struisvogelteelt is altijd gedomineerd geweest door Joodse emigranten, met name uit Oost-Europa. Op een gegeven moment was de Joodse gemeenschap in Oudtshoorn zo groot, dat het stadje de bijnaam "Klein Jeruzalem" kreeg. Zoals zo vaak, kreeg de kleine gemeenschap ook hier onenigheid over de striktheid van het naleven van alle religieuze regels, wat resulteerde in een scheuring van de Joodse gemeente en de bouw van een tweede synagoge. Toen midden vorige eeuw de twee gemeenten weer samengingen en de tweede synagoge werd afgebroken werd het interieur aan het museum geschonken.
Rijkelijk bewerkt struisvogelei

Plettenbergbaai

Jonge struisvogels bij OudtshoornDe volgende bestemming is Plettenbergbaai, een kustplaats aan een prachtige baai en vooral erg populair als vakantiebestemming voor mensen uit Johannesburg en omstreken. Omdat het nu winter is zal het er tamelijk rustig zijn. Plett (zoals het meestal wordt genoemd) ligt ongeveer 150 km van Oudtshoorn, dus valt de reis vandaag mee. Op weg naar George halen we het gemis van gisteren nog goed: we komen langs een struisvogelboerderij, waar een behoorlijke kudde (kun je dat zeggen van vogels?) langs de weg staan. De grote vogels van ruim twee meter hoog zijn schichtig, maar ook super nieuwsgierig.

Cheetah in Tenikwa Wild Cat SanctuaryNa George draaien we weer de N2 langs de kust op. De omgeving is hier prachtig en voert langs dorpjes als Wilderness en Knysna. Dat laatste ligt prachtig aan een lagune met een smalle doorgang naar zee, die geflankeerd wordt door twee enorme rotspartijen (The Heads). We lunchen op het schiereilandje Thesen en arriveren rond 14:00 bij de Piesang Valley Lodge. John, de enthousiaste enthousiaste eigenaar, heeft drie terriers, die ons luid blaffend begroeten. Lotte heeft wat overreding nodig voordat ze uit de auto durft te komen. Gelukkig draait ze snel bij wanneer ze haar zus de honden ziet aaien. Op aanraden van John rijden we 's-middags nog naar het Tenikwa Wild Cat Sanctuary, wat op een steenworp afstand ligt van twee van de meest populaire attracties in de omgeving: Monkeyland en Birds of Eden. In Tenikwa worden Zuid-Afrikaanse wilde katten opgevangen en kun je tijdens de rondleiding ín de kooi ze van dichtbij bewonderen. Hierbij vielen die drie terriers in het niet! Ik vond het wel een belevenis wanneer een Caracal, een afrikaanse kat die veel weg heeft van een Lynx en ongeveer zo groot is als een herdershond, langs je been strijkt. Ook de Cheetah's zijn imposante beesten om oog in oog mee te staan.

Ontbijt bij Piesang Valley Lodge

De volgende dag start met een uitgebreid ontbijt op het terras voor de lodge. Het is nog wel wat aan de frisse kant, maar het uitzicht maakt veel goed. Rond half elf rijden we naar Robberg National Park, het natuurgebied op het schiereiland ten westen van Plettenbergbaai. De begroeide kliffen bieden prachtige vergezichten over de baai en halverwege huist een kolonie zeeleeuwen op de rotsen. Er blijken er wel een paar honderd te ziten en je kunt ze al vanaf een aardige afstand horen door het geblafachtige geruzie om de mooiste plekjes op de rotsen.

Op de terugweg langs de andere kant van het schiereiland lopen we over de rotsen dichterbij het water. De opkomende vloed beukt onbarmhartig tegen de kust. Floor is er niet van overtuigd dat we hoog genoeg zitten en ze raakt volledig in paniek door de branding. Ondertussen ondekken we wel een aantal zeehonden die meesurfen op de top van een golf. Ze zien eruit of ze er lol in hebben en dat hebben wij ook bij het bekijken. Ook hier wordt -net als bij de zeeleeuwen- het gebrek aan een sterke telelens wel duidelijk. Geen mooie plaatjes dus. Alles bij elkaar zijn we zo'n drie uur aan de wandel, een heerlijk alternatief na nogal wat kilometers in de auto.

Plettenberg staat bekend om haar dolfijnen en Lookout Point is één van de betere spots om ze te zien. "Toevallig" ligt daar ook een restaurantje dat een very decent tuna steak serveert. Wanneer we aankomen horen we van de serveerster, dat we de dolfijnen op twee minuten na gemist hebben. Helaas laten ze zich tot zonsondergang niet meer zien. De tuna steak smaakt er overigens niet minder om!

28 juli. Alweer tijd voor de terugreis naar Oudtshoorn om Marjolijn op te pikken voor onze trip naar Hermanus. John adviseert ons een mooie route langs Goudveld, een nationaal park op de plek, waar een eeuw geleden goud is gevonden en waar tijdens de goudkoorts die erop volgde Millwood is gebouwd, een stadje met zes hotels en een theater. Zodra de opbrengsten terugliepen en een groot aantal mijnbouwbedrijfjes over de kop ging, vertrok iedereen richting Johannesburg, waar toen nieuwe goudsvonsten werden gedaan. Het hele stadje is inmiddels weer verzwolgen door de natuur, maar op een aantal plekken zijn de mijngangen en schachten nog terug te vinden. Goudveld is ook een mooie plek voor een lunch, al blijkt de eerste picknickplaats al bezet!

Lotte heeft in Oudtshoorn inspiratie opgedaan voor haar Groep 4 spreekbeurt en ze heeft Marjolijn gevraagd om op zoek te gaan naar een aantal struisvogelveren en een struisvogelei. Tijdens de zoektocht loopt ze één van de managers van de struisvogelcoöperatie tegen het lijf, die ze blijkt te kennen van een schildercursus. Hij is erg enthousiast en geeft een grote collectie veren mee. Als we willen leidt hij ons morgen rond in de fabriek waar de veren worden verwerkt en geverfd.

Oudtshoorn, 29 juli 2011

Vandaag gaat de reis naar Hermanus, de kustplaats die bekend staat om de grote hoeveelheden Zuidkaper walvissen, die hier tot vlak onder de kust komen zwemmen. Voordat we vertrekken, hebben we eerst een ontbijt met slingers en kadootjes, want het is Michiel's verjaardag.

Na het ontbijt rijden we eerst nog het stadje in om ons door Sebastian de struisvogelverenverffabriek (288 punten met Scrabble!) te laten zien. Het is grappig dat een fabriekje in een Zuid-Afrikaans plattelandsstadje zaken doet met alle grote modehuizen van de wereld: Gauthier, Chanel, Yves Saint Laurent, iedereen haalt zijn struisvogelveren uit Oudtshoorn. Het hele proces van wassen, sorteren (op lengte en kwaliteit), bleken (om de grijze veren wit te maken), verven en verwerken is erg arbeidsintenstief, waardoor er in deze fabriek veel meer mensen te zien zijn dan in een Europese.

Vere Afdeling

Oudtshoorn wordt ook wel de struisvogelhoofstad van de wereld genoemd. Al sinds de 19e eeuw dankt het stadje zijn bestaansrecht aan de florerende struisvogelindustrie. Rondom Oudtshoorn vind je talloze boerderijen, waar struisvogels worden gefokt. De volwassen koppels worden gehouden voor hun eieren en de veren. Eens per week worden de eieren verzameld en de bevruchte eieren in een broedmachine geplaatst. De volwassen dieren worden ongeveer om de negen maanden van hun veren ontdaan en lopen dan een tijdje in hun blootje rond totdat we weer aangegroeid zijn.

De grote groepen jonge dieren, die minder dan een jaar oud nog helemaal grijs zijn worden voor hun vlees gefokt. Daarnaast hebben de Oudtshoorners talloze manieren bedacht om geen deel van de beesten verloren te laten gaan: de eierschalen worden verkocht, van de scherven wordt mozaiek en sierraden gemaakt. Van het vel van de poten worden riemen gemaakt en van het leer van het lijf luxe artikelen: tassen, schoenen, kleding. Struisvogelleer is zelfs voor Europese begrippen peperduur, voor een tas ben je zo €300,= kwijt.

De belofte tot een beter bestaan lokte in de 19e eeuw in grote getale Europeanen naar Oudtshoorn en met name Oost-Europese Joden legden zich toe op de struisvogelhandel. Op een gegeven moment was de Joodse gemeenschap in Oudtshoorn zo groot, dat het stadje de bijnaam "Klein Jeruzalem" kreeg. Zoals zo vaak, kreeg de kleine gemeenschap ook hier onenigheid over de striktheid van het naleven van alle religieuze regels, wat resulteerde in een scheuring van de Joodse gemeente en de bouw van een tweede synagoge. Toen midden vorige eeuw de twee gemeenten weer samengingen en de tweede synagoge werd afgebroken werd het interieur aan het museum geschonken.

De meeste struisvogels worden in Oudshoorn verwerkt door de Klein Karoo International Coöperatie, met een slachthuis en een fabriek, waarin de veren worden verwerkt. Het is grappig dat een fabriekje in een Zuid-Afrikaans plattelandsstadje zaken doet met alle grote modehuizen van de wereld: Gauthier, Chanel, Yves Saint Laurent, iedereen haalt zijn struisvogelveren uit Oudtshoorn. In de fabriek komen de veren recht van de beesten binnen. Het ruikt in de aankomsthal dan ook behoorlijk naar "vogel". Om de veren klaar te maken voor de verkoop worden ze eerst gewassen. De grijze veren worden vervolgens gebleekt en gedroogd in een grote wasdroger. Een deel wordt daarna geverfd in één van de veertig kleuren uit het assortiment. Het hele proces is behoorlijk arbeidsintenstief, waardoor er in de fabriek veel meer mensen te zien zijn dan in een gemiddelde europese productie faciliteit.

De grootste veren van volwassen struisvogels brengen ZAR 12.000,= per kilo op. Met 150 à 180 veren in een kilo is dat een groothandelsprijs van bijna €10,= per veer. Dan kun je je opeens wel voorstellen dat er bij een showballet in de Moulin Rouge voor een klein kapitaal aan veren op het podium staat (misschien verklaart dat de prijs van de Champagne). Van de kleine en kwalitatief mindere veren worden plumeau's gemaakt vooral voor de Amerikaanse markt. Elk jaar verlaten ongeveer anderhalf miljoen stuks de fabriek. De arbeiders die de plumeau's maken worden per stuk betaald. Een normale dagproductie is tussen de 500 en 600 stuks, wat de opbrengst per stuk op ongeveer ZAR 0,15 (anderhalve eurocent) brengt. Niet wat je zegt een vetpot...

Hermanus

Route 62 door de Kleine KarooDe rit naar Hermanus gaat het eerste stuk weer over de Route 62 door de Kleine Karoo. Met het zonnetje heb je een mooi uitzicht op de bergen en ziet alles er een stuk vriendelijker uit.

We lunchen bij Clarke of the Karoo in Barrydale. Ik heb een Kuduburger, die prima smaakt. Vlak na Barrydale rijden we over de Tradouws pas van de Kleine Karoo naar de Walviskust. Aan de andere kant verandert het landschap plotseling van het Fynbos naar groene glooiende heuvels met wijngaarden en fruit. Hier zien we ook een aantal prachtige paradijskraanvogels, het nationale symbool van Zuid-Afrika en, zoals helaas met zoveel van het prachtige Wild Life hier, met uitsterven bedreigd, al komen ze in de West-Kaap nog redelijk veel voor.

Paradijskraanvogel: (Blue Crane) nationale vogel van Zuid-Afrika

Rond theetijd doen we Swellendam aan, de derde oudste stad van Zuid-Afrika (na Kaapstad en Stellenbosch). Het stadje biedt met haar vele Hollands-Kaapse huizen een schilderachtige aanblik. Op het kerkplein bij de imposante kerk uit 1919 eten we verjaardagstaart op het terras voor Old Goal on Church Square. Met een lekker zonnetje, mooi uitzicht en heerlijke taart een aanrader.

Rothman ManorKerk van Swellendam

Als we vlak voor zonsondergang in Hermanus aankomen stelt Marjolijn voor om eerst nog even naar de baai te rijden: misschien hebben we mazzel en zien we onze eerste walvis. Na een paar minuten hebben we beet: voor de kust ligt er eentje op zijn gemak. Af en toe komt de Zuidkaper met zijn kop omhoog en één keer zien we een flipper. Na 10 minuten is de lol er vanaf en stappen we weer in de auto. Net als we keren op het parkeerterrein, springt het beest uit het water. Wat een fenomeen! Je kunt je niet voorstellen hoe zo'n groot beest zichzelf zo ver uit het water kan tillen! Wally heeft er zin in en laat het kunstje nog een keer of vijf zien. Natuurlijk zijn we te laat met het fototoestel, maar ons bezoek aan Hermanus kan nu al niet meer stuk. Zoals Floor zei: "Dit was prachtig! (zucht)".

Cage diving (koud!)De volgende morgen moeten Michiel en Marjolijn er vroeg uit: om kwart voor acht vertrekt de shuttle naar Gansbaai, waar we de White Shark Cage Dive gaan doen. Na een rit van drie kwartier en een ontbijtje is het zover. Tien minuten varen naar de ankerplaats, aas uit en dan maar wachten. Na vijf minuten glijdt de eerste witte haai langs de boot, maar laat het aas nog links liggen. Iets later duikt het vanuit het niets op en grist de tonijnkop van de boei, voordat iemand het in de gaten heeft is het beest weer verdwenen.

Gelukkig komen er de hele ochtend vier verschillende haaien om beurten een kijkje nemen. Net als ik besluit om mijn wetsuit aan te trekken besluit een flink exemplaar om met grof geweld het aas van de lijn te trekken. Ik sta er op het dek naast en ben wet all over. Gaaf gezicht!

Het water is een graat of tien en een wetsuit met muts is geen overbodige luxe. Het water is aan de troebele kant en je kunt de haai alleen zien als 'ie minder dan een meter voor de kooi zwemt. Wanneer de eerste enthousiastelingen het water in gaan, blijf ik nog even lekker in het zonnetje. De tweede lichting heeft pech: na ongeveer drie kwartier blauwbekken en één keer een vage schim in het water geven de meesten het op. Ik klim in de kooi en hoop op meer geluk. Het lot is me welgezind: na een kwartier komt er een haai opdagen die eerst een keer langs de kooi zwemt. Na vijf minuten komt hij nog eens langs en terwijl we met z'n vijven met ons masker tegen de kooi zitten draait ie naar ons toe, doet zijn bek open en tikt tegen de kooi! Haaien houden absoluut niet van neuscontact dus daarna was 'ie weer snel weg. Wat een imposant bek! Marjolijn, die vanwege haar zeeziekte en de magere "vangst" van de tweede groep heeft besloten om niet het water in te gaan, vertelt me later dat het heel grappig was te zien hoe we allemaal achteruit deinsden toen de haai de kooi raakte. Duh!

Na een welverdiende warme lunch vertrekken we om een uur of twee weer richting Hermanus, waar we Margot en de kids weer ontmoeten. Die zijn na het ontbijt richting het centrum gereden, waar ze bij de eerste blik op de baai al een walvis hebben gespot! Daarna hebben Lotte en Floor heerlijk gespeeld in de speeltuin in het park.

We hebben allemaal een beetje genoeg van het buiten de deur eten, dus halen we een "gezonde hap" bij de supermarkt, die we in de keuken van Hermanus Backpackers klaarmaken. Na het eten vroeg onder de wol: alle excitement maakt wel moe.

Relaxen in de zon

Grotto Beach CastleDe laatste dag in juli is het prachtig weer in Hermanus. Na het ontbijt rijden we naar Grotto voor een wandeling op het strand. De bergen op de achtergrond liggen nog sprookjesachtig in een sluier van mist, die langzaam door de zon oplost. Het langzaam aflopende strand heeft een prachtige branding over zeker honderd meter. Wanneer de dames het lopen beu zijn wordt de resterende tijd besteed aan het bouwen van een zandkasteel.

's-Middags liggen Lotte en Floor in het zwembad en zijn Margot en Marjolijn de Hermanus' middenstand onveilig aan het maken. Tijd voor een paar nieuwe stukken van het reisverslag en het uitzoeken van inmiddels al ongeveer vijfhonderd foto's.

Om vijf uur zakt de zon richting de horizon en blijkt ons voornemen voor een echt Afrikaanse Braai toch wat optimistisch... Uit puur gemak rijden we naar Rossi's, het italiaanse restaurant waar we ook de eerste avond goed gegeten hebben.

Shark Cage Dive

Eén van de topattracties aan de West-Kaap is de aanwezigheid van grote getalen witte haaien voor de kust. Vlak in de buurt van Gansbaai ligt Dyers Island, vernoemd naar een zware Amerikaan die er in de 19e eeuw de meeuwenpoep verzamelde om te verkopen als mest voor de boeren. Het eiland huist grote kolonies pinguïns en zeehonden, het hoofdbestanddeel van het menu van de witte haai. Vandaar dat er vanuit Gansbaai een aantal reders boottochten organiseren om deze fascinerende dieren van dichtbij te bekijken.

Met een man of twintig aan boord vertrek je richting de plekken waar de kans op een ontmoeting het grootst is. Om het lot een handje te helpen zetten de schipper een geurspoor uit met schumm, een mengsel van stukjes vis, vissenbloed en zeewater. Ook wordt er een lijn met de kop van een tonijn als aas uitgegooid. Per tocht mag er maximaal 25 kg overboord om de dieren niet afhankelijk te maken van deze vorm van "bijvoeren".

Het meest spectaculair is een close up ontmoeting met de haai in een kooi aan de zijkant van de boot. Met een watertemperatuur van rond de 10°C is het wel kleumen totdat de haai zich aandient.

Het is verbazingwekkend om te zien hoe gracieus en efficiënt de beesten zich door het water bewegen. Een paar keer heeft de haai het aas al te pakken voordat we ons goed en wel realiseren wat er gebeurd. Hoewel de kans op een ontmoeting behoorlijk groot is blijft de natuur niet te sturen: terwijl wij vier verschillende haaien, 10 à 15 keer langs de boot hebben zien komen, waren op dezelfde morgen de passagiers van enkele andere schepen, die zo'n honderd meter van ons af lagen minder gelukkig: zij hebben vier uur vergeefs gezocht naar een rugvin uit het water...

Een tocht van een halve dag kost ongeveer ZAR 1000,= (€100,=), exclusief vervoer (ZAR 100,= vanuit Hermanus, iets meer vanuit Kaapstad). Een video van de trip doet nog een extra ZAR 300,=. Contant betalen is aanbevolen. (Prijzen van juli 2011.)

Kwazulu-Natal

Hermanus, 1 augustus 2011

Een vroege start vandaag, want om zeven uur vertrekken we richting Cape Town
International Airport voor onze vlucht naar Durban. Dit vroege vertrek lijkt niet overbodig, want het is mistig en daarom zijn de gebruikelijke maandagmorgen files van forensen richting Kaapstad langer dan normaal.

Wanneer we in het begin van de middag over de Drakensbergen vliegen zien we aan de wit besneeuwde toppen de overblijfselen van het slechte weer van de dagen ervoor. Wij komen aan in een zonnig Durban met een graad of 22.

De eerste bestemming in Kwazulu-Natal is het wildpark Hluhlule-Imfolozi. De weg er naartoe is omgeven door rietsuikerplantages en ook de bebouwing is heel anders dan in de West-Kaap. Dit is meer wat je je bij het cliché Afrika voorstelt: ronde hutten met daken van palmbladeren en koeien en geiten er omheen. Wat ook opvalt zijn de (veelal jonge) kinderen die met kruiwagens met jerrycans water aan het halen zijn. Stromend water is hier dus geen norm.

SuikerrietveldenKwazulu-Natal (N2)

Hluhluwe-Imfolozi

Rond half vijf komen we bij de gate van het park. Een mooie tijd, want wanneer de zon onder gaat zijn veel dieren actiever dan midden op de dag. Als we na een kwartier nog niets gezien hebben worden de kinderen ongedurig en vraagt Floor: "Papa, waar blijven die giraffen nou?". Stom toevallig zie ik op dat zelfde moment er vier in de verte. Vlak later zien we nog twee zwarte beesten in de verte (neushorens dachten we, maar later blijkt dat het buffels zijn).

GirafzettingNiet heel veel later zien we een hele serie giraffen vlak langs de weg. Wanneer deze recht voor onze auto de weg oversteken en er aan de overkant ook nog twee zebra's staan kan onze safari al niet meer stuk. Op weg naar de lodge komen we later ook nog een hyena tegen. Geen slechte score voor een stelletje amateurs.

We slapen in het Hilltop Camp, het grootste kamp in het park, met een restaurant. Ons huisje ligt aan het uiteinde van het kamp en heeft vanuit de woonkamer en het terras een fenomenaal uitzicht. Dat wij een van de vier huisjes met uitzicht hebben danken we aan de perfecte hulp van mijn zus. We gaan vroeg onder de wol, want morgen is het zelfs om vijf uur op: we worden om tien voor zes verwacht voor de morning drive.

Als we om zes uur het kamp uitrijden staan we direct voor een kudde van zo'n dertig bulafo's. Kun karakteristieke koppen steken prachtig af tegen het ochtendrood. Helaas is het nog te donker voor een scherpe foto. Honderd meter verderop staat een groep olifanten langs de weg. Het is echt ongelooflijk hoeveel wild in het park rondloopt!

Verschillende impala's, nyala's en drie witte neushoorns later heeft de ranger opeens druk contact over de portofoon. "I have a surprise for you" meldt hij en vervolgens scheurt hij met een rotvaart er vandoor. Het komende kwartier wanen we ons in de Paris-Dakar rally. Met 70 km/u razen we langs een paar giraffen ("Never mind, you'll see something much beter in a moment"). Wanneer we drie andere jeeps tegenkomen blijkt waar de commotie is ontstaan: in het dal voor ons staan tien giraffen stiknerveus allemaal dezelfde kant op te staren. Vijf leeuwen probeerden een giraf te verschalken als ontbijt. Helaas zijn ze te vroeg ontdekt en zijn ze nu aan het hergroeperen in het hoge gras. Helaas voor ons is daar niks meer van te zien... De troostprijs is de groep giraffen en zebra's die voor ons uit over de weg de plek des onheils verlaten. Een dag later hoorden we dat de evening drive meer geluk had: een leeuw die net een bufalo gedood had.

Na de morning drive

Als we weer terugkomen in het kamp en voor het ontbijt naar ons huisje gaan staat er onder het terras een familie nyala's te grazen en wordt het balkon van de buren geplunderd door Vervetten (blauwaapjes). Later bij de lunch staan er twee zebra's naast het terras. Je zit er letterlijk midden tussen.

De kinderen zijn het vele zitten in de auto zat en spelen de middag lekker in het zwembad, terwijl ik mijn geluk beproef en met onze eigen auto nog een rit door het park maak in de hoop die leeuwen tegen het lijf te lopen. Dat is helaas niet gelukt, maar halverwege sta ik wel midden tussen de giraffen en de zebra's. Al met al staan er vandaag toch wel 300 foto's op de kamera.

Na het diner (een buffet waarvoor je niet hoeft om te rijden) genieten we nog van een ander fenomeen dat in Nederland haast niet meer voorkomt: een heldere hemel in een volkomen donkere nacht. Meer sterren dan je voor mogelijk houdt en een zweem van de melkweg. Met Google Sky Map weten we tegenwoordig ook hoe elke ster en planeet aan de horizon heet.

De volgende morgen weer vroeg op voor nog een morning drive. In de bak van zo'n jeep zit je een stuk hoger dan in je eigen auto en het feit dat je zelf niet hoeft te rijden maakt het speuren naar wild een stuk relaxter. Wel verbazingwekkend wat die ranger, die zelf achter het stuur zit nog weet te ontdekken. Het hoogtepunt van de morgen is een groep olifanten. We zien ze het eerst grazen in de verte. Het lijken er een stuk of zes. Na vijf minuten kijken en fotograferen rijden we verder. Wanneer we een half uur later weer langs dezelfde plek rijden staan ze veel dichter bij de weg en blijken het er een stuk meer. Aan de overkant van de weg is water en als ze de weg oversteken zijn het er zeker vijfentwintig. Er zijn verschillende kleintjes bij en de sociale interactie tijdens de oversteek is echt boeiend om te zien: één van de leiders checkt eerst de weg en geeft daarna het sein "all clear". Daarna steekt iedereen de weg over terwijl aan elke kant twee volwassen dieren als een soort klaarover de rand bewaken. Wanneer een jong beest treuzelt krijgt 'ie een duw van een oudere.

Klaarover

Als de hele groep aan de overkant staat te drinken en we voorzichtig verder rijden komen er nog een stuk of zes verlate beesten bij de weg. Er zijn twee kleintjes bij en terwijl ze vlak bij onze auto oversteken zorgt mama er voor dat wij niet bij haar kroost kunnen komen door pontificaal recht voor de jeep te gaan staan. Margot, die voorin naast de ranger zit is nogal onder de indruk van het grote beest, vooral ook omdat we de voorruit weggeklapt hebben. Dat is nog eens op de eerste rang zitten!

Verder zien we die morgen nog een heel aantal neushorens, waarvan er een aantal hun aanwezigheid bevestigen door uitgebreid te piesen en te poepen in onze aanwezigheid.

Na het ontbijt checken we uit en vertrekken we richting St. Lucia. We besluiten eerst nog een rit te maken door het andere deel van het park. Hilltop ligt in Hluhluwe en van Imfolozi hebben we nog niks gezien. Rond lunchtijd arriveren we in Mpila Camp, waar de verharde weg ophoudt. Tijdens de lunch scharrelen er verschillende wartogs en groene meerkatten door het kamp. Eén van de rangers adviseert ons een mooi route, waar we nog maar amper tijd voor hebben als we voor het donker in St. Lucia willen zijn.

Margot zit achter het stuur (omdat ik te veel in het rond kijk en mijn rijstijl al niet te solide is). Het eerst half uur zien we niet zo veel en is het offroad rijden nog wat wennen, maar gaande weg krijgt ze de slag te pakken en met steeds meer plezier laveert ze de Polo tussen de kuilen in de weg.

Imfolozi ademt een andere sfeer dan Hluhlule en zeer er meer steppe-achtig uit. We zien veel meer grote groepen antilopen en er cirkelen verschillende gieren in de lucht. Halverwege stoppen we bij een hideout bij een drinkplaats waar een groep zebra's zich onbespied waant tijdens het lessen van hun dorst. Als je goed kijkt zie je dat het water vol zit met schildpadjes, die steeds hun kopjes vlak boven het water uit steken.

Om half vijf zijn we weer terug bij de ingang van het park en rijden we terug naar de N2 richting St. Lucia. Precies op tijd om voor zonsondergang aan te komen.

St. Lucia

Sunset LodgeNet wanneer we Makenzie Street in rijden belt Marjolijn ons om te kijken hoe onze rit vergaat. Wij zijn redelijk afgepeigerd en spreken af dat we elkaar morgen misschien even zien. Aan het eind van de straat zit Sunset Lodge. We hebben één van de zeven houten cabins op het terrein. Er hangt een prettige sfeer, maar de inrichting is erg Zuid-Afrikaans: gedateerd en veel bruin.

Als we na zonsondergang de bagage aan het uitpakken zijn, worden we getipt door onze (Nederlandse) buren, omdat er drie nijlpaarden op het gazon in de tuin aan het grazen zijn. De enorme logge beesten zien er een beetje koddig uit, maar later in de week horen we dat ze drie keer zo hard kunnen bijten als een krokodil (6 ton druk) en verantwoordelijk zijn voor meer doden in Afrika dan enig ander wild dier (op taxibestuurders na, volgens de gids).

Grazende nijlpaardenNog even snel een hapje eten voor we in bed kruipen. Volgens de Rough Guide is Braza wel een veilige keuze. Als we binnen stappen lopen we recht tegen Marjolijn en Gerard aan. Niet gepland maar uiteindelijk wel erg gezellig. Van de twee bier, die vallen als een baksteen, heb ik morgen nogal spijt...

St. Lucia, 4 augustus 2011

Vandaag een lekker dagje niks doen. De kinderen zwemmen, Margot leest een boek en ik sorteer de vijfhonderd foto's uit Hluhlule-Imfolozi en schrijf aan het reisverslag. Er is gratis wifi op het terrein, maar de verbinding is zo slecht dat het aardig wat Zen kost om de site bij te werken. Uiteindelijk ben ik aan het eind van de dag niet zo ver opgeschoten als ik had gewild.

's-Middags slaan we een enorme steak in bij de supermarkt. De Spar hier lijkt in geen velden of wegen op die in Kaapstad. Waar het filiaal in Kaapstad luxer was dan de Albert Heijn lijkt dit meer op de Aldi. De hazelnootpasta is op en er is in het hele dorp niet te krijgen. Bummer voor de kids.

Om half vijf gaat de braai aan. We kunnen natuurlijk niet drie weken in Zuid-Afrika zijn zonder op zijn minst één keer te braaien! Als al het hout eindelijk tot kool is verbrand is het twee uur later, maar dan heb je ook een perfecte steak! (De Afrikaners zijn trouwens specialisten in zwart geblakerd vlees en alles wordt zwaar in de BBQ marinade gezet, zodat het vaak gissen blijft of je een karbonade of lamskotelet zit te eten.)


De volgende morgen schijnt een prachtige zonnetje met een venijnig windje. Een prima gelegenheid om per boot het estuarium bij de mond van de Umfolozi rivier te verkennen. Als we het terrein verlaten zien we een grote troep Mongoose op het grasveld. Eéntje merkt ons op en de hele groep staart ons aan. Wanneer ik de deur van de auto open blijft het doodstil totdat één Mongoose het op zijn heupen krijgt en wegschiet. De hele troep vlucht er achteraan. Net lemmingen.

Vanaf de boot hebben we een mooi uitzicht over de oevers. Her en der liggen de nijlpaarden te luieren in de zon of in het water. We zien nog een paar Waterbokken met de karakteristieke witte ring op hun achterwerk, twee krokodillen. De topper van de dag is toch wel de Afrikaanse Visarend, die net voor onze boeg een duikvlucht maakt.

Rhino Crossing

's-Middags ga ik met mijn zus nog snel even naar Cape Vidal, waar je kunt snorkelen. De weg er naartoe loopt door het iSimangaliso Wetland Park en we hebben geluk als we een neushoorn de weg zien oversteken en later ook nog een aantal Kudu's. Ik zal je de rest van de opsomming besparen... Ook over het snorkelen valt niet veel te vertellen. De branding beukt op de rotsen, ondanks dat het net eb is geweest en dit volgens zeggen de beste tijd op te snorkelen. Ik zie wel wat vissen, maar door al het opwervelend zand is het zicht slecht en de stroming put me behoorlijk uit. Na een half uur lig ik uit te hijgen op het strand. Op weg terug naar St. Lucia nemen we een dirt road langs het meer. Een waar paradijs voor vogelaars, we zien verschillende soorten reigers en ooievaars.

Lake St. Lucia's-Avonds eten we in de kantine van de lokale waterskivereniging en visclub, compleet met opgezette zwaardvissen aan de muur.

St. Lucia, 6 augustus 2011

Het is over met het mooie weer. Als we opstaan is de lucht grauw en grijs en dit verandert de rest van de dag ook niet. We lanterfanteren wat af en als het 's-middags even droog is zoeken we schelpen op het strand. Hopelijk is morgen beter...

Familiediner Onze wens komt uit! 's-Nachts regent het nog pijpenstelen, maar de volgende morgen schijnt alweer een lekker zonnetje. Het is alweer onze laatste dag in Kwazulu Natal en vanmiddag moeten we alweer richting Umhlanga Rocks. Marjolijn en Gerard blijven langer, dus voor we vertrekken gaan we eerst afscheid nemen. Het het uitchecken rijden we naar de camping waar ze staan en na een mok camping cappuccino lunchen we samen in de Ocean Basket. De sushi is halve prijs, dus dat laten wij ons Hollanders geen twee keer zeggen. Als we na een erg gezellige maaltijd afscheid nemen is het al half drie.

Lucky Shot

Tijdens onze boottrip in het St. Lucia Nature Reserve zit er een Visarend in een boom. Als we hem naderen heb ik zowaar een foto, waar 'ie in een behoorlijk formaat op staat.

Net als we weg willen varen, neemt 'ie een duikvlucht recht voor onze boeg. Hebbes!

Umhlanga Rocks

Tuin bij Jessica's B&BHoge muren in Umhlanga Rocks

Het is tweeëneenhalf uur rijden van St. Lucia naar Umhlanga Rocks, een typische badplaats vlak ten zuiden van Durban met de bekende hotel hoogbouw. Not our cup of tea, maar het is maar voor één nachtje. We logeren bij Jessica's. Als we de straat inrijden, zien we alleen muren, hekken en prikkeldraad. Een typische Zuid-Afrikaanse blanke wijk. Ik vraag me af of ik er aan zou wennen als ik hier wat langer zou zitten. Achter het electrische hek heeft Jessica een waar paradijsje gemaakt, met een zwembad, grote veranda en veel palmen. De kamers ademen jaren-50 sfeer uit en de badkamers zouden van mijn oma geweest kunnen zijn. Eén helemaal roze en de andere blauw (net als in Otje vindt Lotte). De kinderen vinden het prachtig.

Mooi Roze (1959)

Als we het centrum in rijden voor een kleine warme maaltijd blijkt het beeld van de kustplaats compleet: Kentucky Fried Chicken, Wimpies en zelfs een Hooters. We landen bij Cotton Fields. Volgens de Rough Guide is dit een populair en gezellige bistro, maar als we binnenkomen blijken we in een sportcafé ze zijn beland. Compleet met grote schermen, serveersters in voetbaltenue en voetbalfans, die de Bundesliga aan het kijken zijn met een halve liter Mojito (ZAR 25!) in de hand. Gelukkig kun je er ook nog eten en zien we onder het genot van lasagne en een hamburger Arjan Robben en Co. verliezen van Mönschengladbach.

Voetbaldiner

De volgende morgen vertrekken we na het ontbijt richting vliegveld. Nog twee dagen en dan zit het er alweer op.

Kaapstad revisited

Kaapstad, 8 augustus 2011

De laatste nacht in Kaapstad slapen we in Mediterranean Villa, een B&B in een prachtige Victoriaanse villa in de wijk Tamboerskloof. Deze wijk ligt tussen het centrum en de Tafelberg. Onze kamer ziet aan de ene kant uit over de binnenplaats met olijf-, citroen- en manderijnbomen en aan de andere kant op de Tafelberg. Het restaurant waar we willen eten blijkt 's-maandags dicht, maar de Kloof Nek Road blijkt een levendige straat en we belanden bij The Power and the Glory, een hip studentencafé, waar je ook een hapje kunt eten. We wanen ons weer in de grote stad.

Uitzicht op KaapstadAls afsluiting van de vakantie bezoeken we de volgende morgen de Tafelberg. Echte bikkels lopen naar boven, maar wij nemen de Cable Car. De lucht is kristalhelder en het zicht fenomenaal. Er ligt geen dekentje over de berg en we kunnen perfect uitkijken over Kaapstad, de Cape Flat's en het Kaaps schiereiland. Het is wel zo druk dat alleen de Klipdassies zo brutaal zijn om zich niks van alle toeristen aan te trekken.

Margot is zo nieuwsgierig naar Beleza, het restaurant dat gisteren dicht was, dat we daar onze laatste maaltijd in Zuid-Afrika nuttigen. Het is net open na twee weken verbouwing en ze hebben de routine duidelijk nog niet te pakken. Het eten is wel goed en de bediening super aardig, waarschijnlijk komt het wel goed met die tent.

Kaap de Goede HoopHet laatste uurtje in Kaapstad rijden we nog snel even langs V&A Waterfront: de kids willen nog een ijsje en Margot wil nog graag even langs de GAP. Dat eerste is geen probleem, maar de GAP kunnen we niet vinden. Het is Womensday in Zuid-Afrika, een vrije dag, en erg mooi weer, dus het Waterfront is afgeladen vol. Als we ons ijsje op hebben begint in het openluchttheater een optreden van een (populaire?) West-Kaapse meidengroep Sterling EQ.

Met twee electrische violen, een cello en een dwarsfluit spelen ze een soort moderne versie van Berdien Stenberg. Het bizarre is dat het eerste kwartier doodleuk de liveuitzending van de rugby wedstrijd Engeland-Wales op het grote scherm achter de dames wordt vertoont. Lotte vraagt zich af: "Gaat het nu om de sport of om de muziek?". Misschien een typisch Zuid-Afrikaanse gewoonte?

Sterling EQHalf vier. Tijd om naar het vliegveld te gaan. Nog achttien uur en dan zit deze boeiende kennismaking met een mooi land er al weer op.

Praktische tips

Voorbereiding

Een trip naar Zuid-Afrika is prima zelf te plannen op internet. De tickets naar Johannesburg of Kaapstad boek je het makkelijkst via één van de vele vliegsites. Ik heb de beste ervaringen met Vliegwinkel.nl of CheapTickets.com.

Binnenlandse budget vluchten kun je boeken bij Kulula of Mango Airlines.

Voor accommodatie zijn er een aantal handige overzichtssites:

Vaccinaties

Voor Zuid-Afrika zijn de bekende vaccinaties aangeraden (DTP, Hepatitis A en soms ook Gele Koorts). Verder is voor een gedeelte van Zuid-Afrika Malaria profylaxe aangeraden. Een compleet advies vind je op de site van Travel Clinic.

Huurauto

Wij hebben tijdens onze reis alleen gebruik gemaakt van huurauto's, dus over taxi's en openbaar vervoer kan ik niet veel vertellen, behalve dat er in elke stad taxibusjes rondscheuren, die je kunt aanhouden.

Mijn ervaring is dat het boeken van een huurauto het goedkoopst is via een broker. Ik heb geboekt via Holiday Auto's. Een middenklasser kwam inclusief volledige afkoop van eigen risico op ongeveer ZAR 300 (€ 33) per dag. Je haalt je auto dan af bij één van de grote verhuurders (Avis, EuropCar, BudgetCar) op het vliegveld.

Verkeer

LiftersIn Zuid-Afrika rijdt men aan de linker kant van de weg, dus dat is vooral bij het wegrijden uit een uitrit in het begin opletten. De snelheden en afstanden worden wel in kilometers weergegeven, dus omrekenen is niet nodig. Houd je (zeker in de bebouwde kom) aan de snelheid, want in ieder geval in de West-Kaap wordt er erg veel gecontroleerd, zowel met flitskasten als met mobiele lasergun's. De politie heeft er vooral een handje van om bij de rand van de bebouwde kom te gaan staan, dus stap op je rem bij het eerste 60 km/u bord.

Veel provinciale wegen en snelwegen hebben een brede vluchtstrook gemarkeerd met een gele streep. Naast het gebruik als voetpad -je ziet van alles langs de kant van de weg- wordt de vluchtstrook ook gebruikt bij het inhalen: merk je dat degene achter je wil inhalen, dan ga je afhankelijk van de breedte van de weg en de strook half of helemaal op de vluchtstrook rijden zodat de ander er makkelijker langs kan. Dit geldt ook voor tegemoetkomend verkeer: let dus goed op en anticipeer. Een ongeschreven regels stelt ook dat degene die inhaalt achteraf de auto die op de vluchtstrook is gaan rijden even bedankt met een enkele knipper met de alarmlichten. Je beantwoordt dit met een signaal met je groot licht.

Verder is het verkeer behoorlijk relaxed (we zijn niet in Johannesburg geweest. Dat zou wel eens de uitzondering kunnen zijn), een rit door een gemiddelde franse of italiaanse stad is aardig wat hectischer. Dit uit zich ook op een gelijkwaardige kruising: meestal staan er aan alle kanten stopborden. De procedure is hier gelijk aan die in de Verenigde Staten: degene die het eerst gestopt is mag het eerst het kruispunt over. In de praktijk betekent dit dat er op een wat drukker kruispunt per kant iedere keer één auto oversteekt. Wanneer je je hier niet a houdt mag je op de nodige afkeuring rekenen!

O ja, lifters alleen meenemen in de bak van je pickup truck!

Uit eten

De Zuid-Afrikaanse keuken is niet heel verfijnd en biedt naast Engelse invloeden vooral veel vlees. Ook wordt er naar goed Afrikaans gebruik bij elke maaltijd maispap geserveerd in verschillende consistenties (die bij de beroemde braai is ongeveer zo dik als aardappelpuree). Naast de eigen keuken is er ook een keur aan restaurants met menu's uit verschillende internationale keukens (Frans, Italiaans, Indiaas, Aziatisch), dus je vindt altijd wat van je gading.

De porties zijn in het algemeen zeer overdadig en het is absoluut geen probleem om een gerecht samen te delen (voor onze kinderen was dit eigenlijk standaard). Ook op de uit Amerika bekende "doggy bag" wordt hier niet op neer gekeken en zelfs aangeboden wanneer je je gerecht niet hebt opgegeten. In een land waar veel mensen moeite hebben genoeg te verdienen voor een fatsoenlijk dieet is het onbeleefder om iets te laten liggen, dan het mee te nemen.

Houd er ook rekening mee dat het personeel in café's en restaurants zeer laag betaald worden en het van de fooi moeten hebben. Een fooi van 10% is de standaard, ben je erg tevreden dan kun je wat meer geven en is het echt slecht dan geef je minder.